Bán dịch vụ cho doanh nghiệp địa phương: mỏ khách bị bỏ quên ngay cạnh bạn

Bạn đang dựng một việc kinh doanh online. Bạn biết nó cần thời gian. Bạn cũng biết một sự thật ít ai chịu nói thẳng: thời gian thì lâu, mà tài khoản thì cần tiền vào sớm. Tiền để chạy quảng cáo. Tiền mua công cụ. Tiền thuê người. Tiền đơn giản để bạn yên tâm làm tiếp mà không phải vừa làm vừa lo.

Vậy cách nhanh nhất, dễ nhất để có ít tiền mặt vào tài khoản — rồi lấy chính số đó tái đầu tư cho việc kinh doanh — là gì?

Câu trả lời của tôi: thêm dịch vụ.

Và trong bài này, tôi muốn chỉ cho bạn một góc mà rất ít người khai thác. Không phải khách trên mạng ở tận đâu. Mà là doanh nghiệp ngay quanh bạn — tiệm, cửa hàng, công ty nhỏ ngoài đời thật trong khu phố của bạn. Họ rất cần một người thạo kiếm tiền trên mạng. Họ chỉ chưa biết người đó chính là bạn.

Nhưng trước khi nói tới họ, tôi muốn bạn làm rõ một điều với chính mình đã.

Đây là chiến lược ngắn hạn, và tôi muốn bạn hiểu rõ điều đó

Tôi sẽ trung thực ngay từ đầu, vì tôi không thích bán cho bạn ảo tưởng.

Bán dịch vụ là đổi giờ lấy tiền. Bạn làm việc, bạn được trả công. Đó không phải chiến lược dài hạn nếu thứ bạn thực sự muốn là được đi đây đó, thôi bấm giờ chấm công, và thu thu nhập thụ động (passive income — tiền tiếp tục chảy về kể cả khi bạn không ngồi làm trực tiếp). Mục tiêu lớn của bạn vẫn là việc kinh doanh online kia. Dịch vụ không phải đích đến.

Nhưng dịch vụ là một chiến lược ngắn hạn tuyệt vời khi bạn cần kiếm tiền NGAY.

Vì sao tôi nhấn mạnh chuyện này? Vì xây thu nhập thụ động tuy là kế lâu dài tốt hơn, nhưng nó mất rất nhiều thời gian. Có thể cả một năm trời mới đủ lưu lượng truy cập (traffic — lượng người ghé vào trang của bạn) để sinh ra mức thu nhập bạn mong. Cả năm. Trong khi đó hoá đơn vẫn tới đều.

Dịch vụ giải bài toán đó. Nó giảm áp lực. Nó đưa tiền vào tay bạn đúng lúc bạn cần — để bạn lấy số tiền ấy mà tiếp tục xây tương lai. Tôi xem dịch vụ như cái máy bơm mồi: bơm chút tiền vào để bộ máy lớn chạy được, chứ không phải để bạn bơm tay cả đời.

Hiểu đúng vai trò của nó rồi, giờ ta bắt tay vào việc.

Bước đầu tiên: ngồi xuống, liệt kê những kỹ năng bạn chào được

Việc đầu tiên không phải đi tìm khách. Việc đầu tiên là ngồi xuống và viết ra danh sách những kỹ năng bạn có thể chào bán.

Tôi nói thật: nếu bạn đã tự tay dựng việc kinh doanh online của mình — dù mới tới đâu — thì bạn đang có trong tay nhiều kỹ năng hơn bạn tưởng. Bạn đã phải tự làm gần như mọi thứ. Mỗi việc bạn từng tự xoay là một dịch vụ có người ngoài kia sẵn sàng trả tiền để khỏi phải tự làm.

Để mồi cho bạn, đây là một loạt gợi ý:

• Viết nội dung
• Biên tập nội dung
• Dàn trang sách điện tử (eBook formatting — sắp xếp, định dạng cho cuốn sách điện tử trông gọn gàng, dễ đọc)
• Nghiên cứu từ khoá (việc tìm những cụm chữ mà người ta hay gõ vào ô tìm kiếm)
• Biên tập bản thảo (copyediting — soát và sửa câu chữ, lỗi chính tả, lỗi diễn đạt cho một bản viết)
• Viết quảng cáo bán hàng (copywriting — viết chữ với mục đích khiến người đọc hành động: mua, đăng ký, bấm nút)
• Hỗ trợ hành chính (làm các việc giấy tờ, sắp lịch, xử lý thư từ thay cho người khác)
• Viết kế hoạch kinh doanh
• Viết sách điện tử thông tin
• Thiết kế đồ hoạ
• Thiết kế và tạo bìa sách điện tử
• Quản lý cộng đồng (chăm một nhóm, một hội người theo dõi: trả lời, giữ không khí, đăng bài)
• Thiết kế website
• Tiếp thị mạng xã hội (dùng mạng xã hội để quảng bá, kéo khách)
• Quản lý mạng xã hội (thay chủ trang chăm các trang mạng xã hội: lên bài, đăng, trả lời)
• Lập trình (coding — viết mã để tạo ra phần mềm, công cụ, chức năng cho website)
• Dịch vụ tổ chức hội thảo trực tuyến (webinar — buổi hội thảo, dạy học diễn ra trực tuyến cho nhiều người cùng xem)
• Tạo bản trình chiếu PowerPoint

Danh sách này còn dài nữa. Đừng coi nó là giới hạn — coi nó là cú hích để bạn nhớ ra mình đã làm được những gì. Cứ viết hết ra. Đừng vội gạch bỏ cái nào vì nghĩ "cái này mình làm chưa giỏi". Giai đoạn này chỉ là liệt kê.

Bước hai: chọn dịch vụ bạn bắt đầu được NGAY hôm nay

Có danh sách rồi, giờ tới phần quan trọng nhất: lọc.

Đừng chọn dịch vụ nghe oách nhất. Hãy chọn dịch vụ bạn bắt đầu được ngay hôm nay mà không cần đi học thêm.

Cách kiểm tra rất đơn giản. Tự hỏi: dịch vụ nào tôi chào được chỉ bằng cách thêm nó vào trang web và báo cho những người tôi quen? Nếu để bắt đầu một dịch vụ, bạn không cần đăng ký khoá học nào, không cần luyện thêm tháng nào, không cần chờ "tới khi mình giỏi hơn" — thì đó chính là dịch vụ bạn nên chào trước.

Lý do thẳng thừng: vì nó bắt đầu được ngay. Mục tiêu của cả chiến lược này là tiền vào sớm. Một dịch vụ mà bạn còn phải đi học ba tháng nữa mới làm được thì không phục vụ mục tiêu đó. Để dành nó lại. Trước mắt, hãy chào cái bạn đã làm được.

Tôi muốn bạn để ý một điều: thường thì dịch vụ "bắt đầu được ngay" lại chính là việc bạn đã tự làm cho doanh nghiệp của mình. Bạn đã tự viết nội dung. Bạn đã tự chăm trang mạng xã hội. Bạn đã tự mày mò cái website. Bạn làm được cho mình thì bạn làm được cho người khác. Đừng để cảm giác "mình đâu phải chuyên gia" ngăn bạn lại — thị trường không tìm chuyên gia hoàn hảo, nó tìm người làm xong việc.

Bước ba: tung dịch vụ ra — và điểm khác biệt khiến nó hấp dẫn

Chọn xong dịch vụ rồi, cách tung ra không có gì bí ẩn.

Bạn thêm nó vào website của mình. Bạn thông báo cho các kết nối trên mạng xã hội của bạn. Bạn quảng bá cho nó y như quảng bá cho việc kinh doanh chính. Nói cách khác, dịch vụ vẫn cần được tiếp thị — không có chuyện đăng một dòng rồi ngồi chờ khách tự tới.

Nhưng đây là điểm khác biệt lớn, và là điểm khiến tôi mê chiến lược này: khi có đơn và bạn làm xong, bạn được trả tiền ngay.

Bạn thấy sự khác nhau chứ? Với việc kinh doanh online dài hạn, bạn gieo hôm nay và gặt sau nhiều tháng. Với dịch vụ, bạn làm xong là có tiền. Vòng quay từ "bắt tay làm" tới "tiền vào tài khoản" ngắn hơn rất nhiều. Đó đúng là thứ bạn cần khi đang phải kiếm tiền gấp.

Và tin tốt hơn: cầu cho một số dịch vụ đang rất cao. Người viết nội dung, chuyên gia mạng xã hội, người thiết kế đồ hoạ — những vai này đang được tìm rất nhiều. Nếu bạn có kỹ năng và có sẵn chút quan hệ, hoàn toàn có khả năng bạn có tiền ngay trong tuần.

Tôi nói "có khả năng", không nói "chắc chắn". Nó còn tuỳ kỹ năng bạn tới đâu, tuỳ quan hệ bạn có rộng không, tuỳ bạn chịu khó chào hàng thế nào. Nhưng vòng quay ngắn là có thật, và đó là lý do dịch vụ đáng để bạn thêm vào ngay lúc này.

Trọng tâm: chào dịch vụ offline cho doanh nghiệp địa phương quanh bạn

Giờ tới phần mà rất ít người làm online chịu khai thác. Đây là lý do chính tôi viết bài này.

Bạn không chỉ chào dịch vụ cho khách trên mạng. Bạn còn có thể chào dịch vụ offline (ngoài đời thật, không qua mạng) cho khách hàng địa phương ngay quanh bạn để có thêm tiền vào tài khoản.

Hãy nghĩ kỹ một chút. Doanh nghiệp địa phương — tiệm, cửa hàng, công ty nhỏ trong khu vực bạn sống — đang rất cần một người thạo kiếm tiền trên mạng. Họ biết internet quan trọng. Họ biết họ "phải có mặt trên mạng". Nhưng chính họ thường không biết làm, không có thời gian làm, và không quen ai làm được. Họ cần bạn.

Và đây là chỗ hay: chính những kỹ năng trong danh sách phía trên — viết nội dung, chăm mạng xã hội, dựng website, thiết kế đồ hoạ — là thứ họ đang thiếu. Cái bạn xem là chuyện thường ngày của dân online lại là chuyện khó nhằn với một chủ tiệm ngoài đời.

Về mức tiền, tôi sẽ nói thẳng và nói cẩn thận. Tài liệu mà tôi tham khảo — vốn nói về thị trường quốc tế và tính bằng đô-la Mỹ (USD) — nêu rằng bạn có thể kiếm khoảng một nghìn USD hoặc hơn cho mỗi khách offline khi chào một trong các dịch vụ kể trên. Tôi để con số này ở đây chỉ như một tham chiếu thị trường quốc tế, để bạn hình dung tầm cỡ giá trị, chứ không phải một lời hứa. Con số thật bạn thu được tuỳ vào loại việc, tuỳ kỹ năng của bạn, và tuỳ nơi bạn ở. Tôi không quy đổi nó sang tiền Việt, và tôi không cam kết bạn sẽ đạt được mức đó. Bạn tự định giá theo thực tế của mình.

Điều tôi muốn bạn nắm chắc là cái cơ chế phía sau, vì cơ chế này mới là thứ bền: rất nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ sức thuê một nhân sự toàn thời gian. Trả lương cố định hàng tháng cho một người chuyên lo chuyện online là quá sức với họ. Nhưng họ hoàn toàn thuê được bạn theo hợp đồng, tính phí theo dự án (project-based — tính trọn gói cho một đầu việc cụ thể, không tính theo giờ hay theo tháng) để xong một việc rõ ràng.

Bạn thấy chỗ khớp chưa? Họ không gánh nổi một nhân viên cố định, nhưng gánh được một dự án. Bạn không muốn một công việc làm công ăn lương, bạn muốn tiền mặt nhanh. Hai nhu cầu khớp vào nhau. Họ trả cho bạn để xong một đầu việc, bạn nhận tiền mặt ngay — và lấy số tiền đó đưa việc kinh doanh online của bạn cất cánh.

Đó là toàn bộ ý tưởng. Một mỏ khách ở ngay cạnh bạn, ít người chào tới, đang cần đúng thứ bạn làm được, và sẵn sàng trả theo dự án thay vì thuê dài hạn.

Hỏi nhanh đáp gọn

Tôi mới làm, chưa phải chuyên gia, chào dịch vụ có sớm quá không? Nguyên tắc lọc đã trả lời câu này: chỉ chào dịch vụ bạn bắt đầu được ngay hôm nay mà không cần học thêm — tức là việc bạn đã tự làm cho doanh nghiệp của mình. Bạn làm được cho mình thì làm được cho người khác. Đừng chào thứ bạn chưa làm bao giờ; hãy chào thứ bạn đã làm rồi.

Bán dịch vụ rồi thì có còn cần xây thu nhập thụ động nữa không? Có, và đó vẫn là mục tiêu lớn. Thu nhập thụ động là kế lâu dài tốt hơn, nhưng mất thời gian — có thể cả năm mới đủ lưu lượng để sinh ra mức thu nhập bạn mong. Dịch vụ là chiến lược ngắn hạn để có tiền ngay mà nuôi kế dài hạn đó. Đừng bỏ kế dài hạn; hãy dùng dịch vụ để cấp tiền cho nó.

Tại sao nhắm doanh nghiệp địa phương mà không chỉ khách trên mạng? Vì đó là mỏ ít người chào tới. Doanh nghiệp địa phương rất cần người thạo kiếm tiền trên mạng nhưng thường không đủ sức thuê nhân sự toàn thời gian. Họ thuê bạn theo dự án để xong việc — nghĩa là tiền mặt ngay cho bạn. Đây là một kênh thêm, không phải kênh thay thế khách online.

Bao lâu thì có tiền? Vòng quay của dịch vụ ngắn: làm xong là được trả. Với những dịch vụ đang được tìm nhiều — viết nội dung, mạng xã hội, thiết kế đồ hoạ — nếu bạn có kỹ năng và có chút quan hệ, hoàn toàn có khả năng có tiền ngay trong tuần. Nhưng đây là "có khả năng", còn tuỳ kỹ năng, quan hệ và nỗ lực chào hàng của bạn, không phải điều bảo đảm.

Bài viết bởi Quang — người dành thời gian mổ xẻ tài liệu thực chiến về bán hàng, copywriting (viết quảng cáo) và kiếm tiền online để rút ra cách làm bài bản, có hệ thống. Tôi không hô khẩu hiệu làm giàu nhanh; tôi chỉ đường giúp bạn xây một hệ thống kiếm tiền online bền vững, bắt đầu từ chính kỹ năng sẵn có — và luôn kê rõ rủi ro, giới hạn, không cam kết viển vông.

Miễn trừ: Con số "một nghìn USD hoặc hơn cho mỗi khách offline" trong bài là tham chiếu từ thị trường quốc tế, tính bằng đô-la Mỹ, và thay đổi tuỳ loại việc, tuỳ kỹ năng, tuỳ nơi bạn ở. Tôi để nguyên bằng USD, không quy đổi sang tiền Việt, và đây không phải lời hứa thu nhập hay bảo đảm kết quả. Mức bạn thực sự thu được tuỳ hoàn cảnh riêng của bạn. Bài viết không phải tư vấn thuế hay pháp lý.