Làm nông dạy tôi một điều mà mãi sau này mới thấm: đây là cuộc đua đường dài, không phải chạy nước rút. Cây sầu riêng trồng xuống phải vài năm mới cho trái. Uy tín với nhà vườn, với đại lý thì xây cả chục năm, mà đánh mất chỉ cần một vụ làm ăn cẩu thả. Ai nóng vội muốn giàu nhanh trong nghề này thường là người rời cuộc chơi sớm nhất.
Gần đây tôi đọc được câu chuyện của một người khiến tôi gật gù mãi — vì nó nói đúng cái tinh thần “đường dài” ấy, bằng một hình ảnh rất cụ thể: những bước chạy.
Nghề nông là marathon, không phải chạy nước rút
Người mới vào nghề hay sốt ruột. Bón phân hôm nay muốn thấy cây bật đọt ngày mai, đầu tư vụ này muốn lãi ngay vụ tới. Nhưng đất và cây có nhịp của riêng chúng, không chiều theo sự vội vàng của ai. Người trụ được là người biết đi từng bước chắc, chấp nhận rằng phần thưởng nằm ở cuối một chặng dài, chứ không phải ở vài mét đầu tiên.
Câu chuyện một doanh nhân phân bón đi chinh phục ultra-marathon
Người tôi muốn nhắc tới là một doanh nhân trong chính ngành vật tư nông nghiệp. Nếu tò mò anh là ai, bạn có thể đọc bài Nguyễn Đức Tốt là ai — CEO một công ty phân bón, đồng thời là vận động viên chạy địa hình cự ly siêu dài.
Điều làm tôi chú ý không phải các con số thành tích, mà là điểm xuất phát: anh vốn không phải dân thể thao, từng có vấn đề sức khỏe, và bắt đầu chạy từ con số 0. Sau hơn hai tháng luyện tập kỷ luật, anh hoàn thành cự ly marathon 42km đầu tiên; rồi từng bước tiến tới những cung ultra trail 100km, 160km giữa rừng núi — nơi người ta chạy xuyên đêm, vượt dốc dựng đứng, đối diện với cái lạnh và sự mệt mỏi tận cùng.
Cái hay là anh mang đúng thứ tư duy đó vào kinh doanh: kỷ luật luyện tập trở thành kỷ luật làm việc, chiến lược trong thi đấu trở thành chiến lược phát triển thị trường, vượt giới hạn cá nhân trở thành mở rộng giới hạn doanh nghiệp. Với một người làm nông như tôi, đó là thứ ngôn ngữ rất dễ hiểu.
Ba điều tôi rút ra và áp thẳng vào công việc
- Bắt đầu từ con số 0 không có gì phải xấu hổ. Ai cũng có một vạch xuất phát. Quan trọng là dám đứng vào vạch đó, thay vì đứng ngoài chê đường chạy khó.
- Kỷ luật đều đặn thắng nỗ lực bốc đồng. Một người chạy được 160km không phải nhờ một buổi tập thần thánh, mà nhờ hàng trăm buổi tập bình thường, lặp đi lặp lại. Chăm vườn cũng vậy: thăm cây mỗi ngày, ghi chép mỗi vụ, sửa sai từng chút.
- Làm chủ cuộc chơi của mình. Có một ý trong câu chuyện của anh làm tôi suy nghĩ rất lâu: nhiều chủ đại lý vật tư nông nghiệp cả đời bán sản phẩm mang thương hiệu của người khác — dốc sức xây thị trường, tạo uy tín, nhưng đến lúc dừng lại thì gần như không còn gì thuộc về mình. Nghề nào cũng vậy: sớm muộn ta cũng nên xây một thứ gì đó mang tên mình.
Bắt đầu từ điều đúng đắn, không cần điều lớn lao
Tôi thích một ý đại ý anh nói: chúng ta không cần bắt đầu với điều lớn lao, chỉ cần bắt đầu với điều đúng đắn. Mỗi bước vững chắc hôm nay là nền móng cho ngày mai. Điều này đúng với người mới trồng vài chục gốc sầu riêng, đúng với người mới mở một cửa hàng vật tư nhỏ, và đúng với bất kỳ ai đang đứng trước một hành trình dài mà chưa dám bước.
Lời kết
Tôi không phải người chạy bộ. Nhưng câu chuyện của một người từ sức khỏe yếu đi tới ultra-marathon, rồi mang tinh thần ấy vào việc xây dựng một doanh nghiệp nông nghiệp tử tế, nhắc tôi điều mình vẫn tin: trong nghề nông cũng như trong đời, người về đích không phải người chạy nhanh nhất, mà là người không chịu dừng lại.
— Kỹ sư Quang, Nông Nghiệp Tân Nông